Bạn chưa đi làm ở đâu, và CV trông trống trơn. Cảm giác đó ai cũng từng có. Nhưng trống không có nghĩa là không có gì để viết.
Nhà tuyển dụng đọc CV sinh viên với kỳ vọng khác hẳn CV người đi làm lâu năm. Họ không đòi thành tích lớn. Họ muốn thấy bạn biết làm gì, học nhanh đến đâu và có nghiêm túc với vị trí này không.
Nhà tuyển dụng tìm gì trong CV của sinh viên
Họ lướt rất nhanh qua từng bản CV. Mắt dừng ở tên vị trí, trường học, vài dòng về việc bạn đã làm và các kỹ năng liên quan. Một CV dễ lướt và đúng vị trí luôn thắng một CV dài mà lan man.
Vì vậy bạn cần trả lời ba câu hỏi ngay trên trang giấy.
- Bạn ứng tuyển vị trí nào.
- Bạn đã làm được việc gì gần với vị trí đó.
- Bạn có thể bắt đầu việc nhanh hay chậm.
Ngắn thôi. Một trang là đủ.
Các phần nên có và thứ tự sắp xếp
Sinh viên chưa có kinh nghiệm nên đẩy phần học vấn và dự án lên cao. Phần kinh nghiệm làm việc chính thức thì chưa có nên không cần giữ một mục trống chỉ để cho đủ khung.
Một thứ tự hợp lý như sau.
- Thông tin liên hệ gồm họ tên, số điện thoại, email và địa chỉ thành phố đang ở.
- Mục tiêu nghề nghiệp, viết ngắn, nhắm đúng vị trí.
- Học vấn, gồm tên trường, ngành học và thời gian học.
- Dự án và hoạt động, đây là phần quan trọng nhất của bạn.
- Kỹ năng và chứng chỉ có liên quan tới vị trí.
Email nên là địa chỉ nghe nghiêm túc, thường là tên thật của bạn. Những biệt danh thời học cấp ba nên để lại ở chỗ khác.
Lấy chất liệu ở đâu khi chưa đi làm
Kinh nghiệm không chỉ nằm ở công ty. Nó nằm ở mọi nơi bạn đã phải chịu trách nhiệm một việc cụ thể. Hãy rà lại những nguồn sau.
- Bài tập nhóm, đồ án, luận văn có sản phẩm rõ ràng.
- Câu lạc bộ, đội nhóm, ban tổ chức sự kiện của trường.
- Việc làm thêm, kể cả bán hàng, gia sư, phục vụ quán.
- Hoạt động tình nguyện.
- Khoá học online hoặc chứng chỉ bạn đã hoàn thành.
- Dự án cá nhân như blog, kênh video, trang bán hàng nhỏ.
Việc làm thêm ở quán cà phê nghe không liên quan tới vị trí văn phòng. Nhưng nó cho thấy bạn chịu được áp lực, giao tiếp với người lạ và đúng giờ. Những điều đó nhà tuyển dụng nào cũng cần.
Chọn việc gần vị trí ứng tuyển nhất và viết kỹ nó. Đừng liệt kê tất cả mọi thứ bạn từng làm. Ba hoặc bốn mục viết tốt hơn mười mục viết sơ sài.
Cách mô tả một việc cho có sức nặng
Lỗi phổ biến nhất của CV sinh viên là viết như đang khai chức danh. “Thành viên ban truyền thông câu lạc bộ.” Đọc xong người ta vẫn chưa biết bạn đã làm gì.
Công thức dễ nhớ là bắt đầu bằng động từ, nói rõ việc, rồi ghi kết quả nếu có. Kết quả không cần là con số lớn. Chỉ cần có thật.
Xem một ví dụ giả định. Bạn phụ trách đăng bài cho trang của câu lạc bộ.
Viết và đăng bài hằng tuần cho trang của câu lạc bộ, giữ lịch đăng đều suốt học kỳ và phối hợp với ban thiết kế để chọn hình.
Câu này có hành động, có tần suất, có người phối hợp. Không cần phóng đại. Mô tả đúng việc đã làm thuyết phục hơn mọi tính từ khen mình.
Nếu có số thật thì ghi vào. Số người tham dự sự kiện, số bài đã viết, số đơn đã chốt khi bán hàng. Không có số thì đừng tự nghĩ ra. Phỏng vấn mà bị hỏi lại thì rất khó đỡ.
Viết mục tiêu nghề nghiệp ngắn và đúng vị trí
Câu “mong muốn được làm việc trong môi trường năng động để phát triển bản thân” xuất hiện trong rất nhiều CV. Vì thế nó không nói được gì về bạn.
Thay vào đó, nêu vị trí bạn nhắm tới, điều bạn đã có và điều bạn muốn học. Hai câu là đủ.
Sinh viên năm cuối ngành quản trị kinh doanh, muốn ứng tuyển vị trí nhân viên marketing. Đã có kinh nghiệm viết nội dung và chạy trang cho câu lạc bộ trường.
Mỗi lần nộp CV cho một công ty khác, bạn nên sửa lại đoạn này. Mất vài phút thôi. Nhưng nó cho thấy bạn đọc kỹ tin tuyển dụng.
Kỹ năng nên ghi thế nào
Đừng ghi “giao tiếp tốt” rồi để đó. Ai cũng tự thấy mình giao tiếp tốt. Hãy ghi kỹ năng mà bạn chứng minh được bằng một việc cụ thể ở phần dự án.
Với kỹ năng công cụ, ghi tên phần mềm bạn dùng thật. Excel, Word, công cụ thiết kế, tiếng Anh ở mức nào. Chỗ nào chỉ biết sơ thì ghi là cơ bản. Thật thà ở đây có lợi hơn là bị hỏi đến thì lúng túng.
Chỉ giữ kỹ năng liên quan tới vị trí. Phần còn lại cắt đi.
Trình bày gọn để người đọc không mệt
- Dùng một phông chữ dễ đọc, cỡ chữ vừa phải.
- Chừa khoảng trắng giữa các mục.
- Tiêu đề mục rõ ràng, cùng một kiểu.
- Ảnh chân dung chỉ cần khi tin tuyển dụng yêu cầu, và nên là ảnh rõ mặt, nền đơn giản.
- Lưu thành tệp PDF để định dạng không bị vỡ khi mở trên máy khác.
- Đặt tên tệp có họ tên và vị trí, ví dụ “Nguyen Van An – Marketing”.
Đừng dùng mẫu quá rườm rà với nhiều cột, biểu đồ kỹ năng, thanh tiến độ. Phần mềm lọc CV của nhiều công ty đọc những thứ đó không ra. Người đọc thì thấy rối.
Những lỗi hay gặp
Sai chính tả. Nghe nhỏ nhưng nó khiến nhà tuyển dụng nghĩ bạn làm việc cẩu thả. Đọc lại hai lần, rồi nhờ một người bạn đọc thêm.
Gửi một bản CV cho mọi vị trí. Cách này tiện, nhưng tỉ lệ được gọi lại thường thấp. Bản CV nào cũng nên có chút chỉnh sửa theo tin tuyển dụng.
Ghi thông tin không đúng sự thật. Một dòng nói quá về trình độ ngoại ngữ có thể lộ ngay trong buổi phỏng vấn. Mất điểm nhiều hơn là được.
Cuối cùng là viết dài. Sinh viên chưa có nhiều thứ để kể, nên đừng kéo giãn cho đủ trang.
Kiểm tra lần cuối trước khi gửi
Mở tin tuyển dụng ra, gạch chân các yêu cầu chính. Rồi đối chiếu với CV của bạn. Yêu cầu nào bạn đáp ứng được mà CV chưa nhắc thì thêm vào. Mục nào không liên quan thì thu nhỏ hoặc bỏ.
Sau đó đọc to cả bản CV một lượt. Câu nào đọc vấp thì sửa. Đây là cách đơn giản để bắt lỗi mà mắt thường bỏ sót.
Hôm nay, hãy chọn một việc bạn đã làm ở trường và viết lại nó theo công thức động từ, việc, kết quả. Nếu viết được một dòng ổn, phần còn lại sẽ dễ hơn nhiều.