Ở văn phòng, nhiều thứ tự động chạy giúp bạn. Sếp thấy bạn ngồi đó. Đồng nghiệp hỏi miệng được ngay. Khi làm từ xa, những thứ ấy biến mất, và công việc chỉ còn lại những gì bạn tự tạo ra.
Vì vậy, bộ kỹ năng cần có hơi khác. Bạn không cần giỏi hơn. Bạn cần chủ động hơn và rõ ràng hơn.
Tự quản lý thời gian khi không ai nhìn
Không có ai đi ngang qua bàn, nên chuyện bắt đầu làm lúc nào, nghỉ lúc nào hoàn toàn do bạn quyết. Người làm từ xa tốt biết mình làm việc hiệu quả vào khung giờ nào và xếp việc khó vào đúng khung đó.
Một cách đơn giản là chọn ra ba việc quan trọng nhất cho ngày mai vào cuối buổi hôm nay. Sáng hôm sau mở máy là biết làm gì, không mất thời gian suy nghĩ.
- Ghi việc ra giấy hoặc ứng dụng ghi chú, đừng giữ trong đầu.
- Chia việc lớn thành bước nhỏ có thể xong trong một buổi.
- Đặt giờ nghỉ cố định để não không bị kéo căng cả ngày.
Nghe thì đơn giản. Làm đều mỗi ngày mới khó.
Viết rõ để người khác không phải hỏi lại
Phần lớn trao đổi khi làm từ xa đi qua chữ viết. Tin nhắn mơ hồ nghĩa là người nhận phải hỏi lại, và mỗi lần hỏi lại là mất thêm một vòng chờ.
Giả sử bạn nhắn đồng nghiệp rằng file có vấn đề. Họ không biết file nào, vấn đề gì, cần xử lý lúc nào. Còn nếu bạn nhắn rõ tên file, chỗ sai, và hạn cần sửa, họ làm được ngay.
Một tin nhắn tốt cho người đọc biết đủ bối cảnh, yêu cầu và thời hạn. Đọc xong là hành động được, không cần gọi thêm cuộc nào.
Bài về email công việc trên site đã nói kỹ cách viết cho người nhận biết phải làm gì. Nguyên tắc đó áp dụng y hệt cho tin nhắn nhóm và bình luận trong tài liệu chung.
Chủ động báo tiến độ
Khi sếp không thấy bạn làm, họ chỉ có thông tin bạn đưa. Im lặng quá lâu khiến người ta lo, dù thật ra bạn đang làm rất tốt.
Thói quen nên có là báo ngắn theo nhịp đều. Việc đã xong. Việc đang làm. Chỗ đang kẹt cần ai giúp.
Gặp khó thì nói sớm. Báo trễ vào phút cuối khiến cả nhóm mất thời gian xoay xở, còn báo sớm thì còn đường lùi.
Dùng công cụ cộng tác cho thành thạo
Làm từ xa thường đi kèm phần mềm họp video, nhắn tin nhóm, quản lý đầu việc và tài liệu chung. Bạn không cần biết hết mọi công cụ trên đời. Bạn cần dùng thạo những công cụ mà nhóm đang dùng.
- Biết chia sẻ màn hình, bật tắt mic và đặt lịch họp mà không làm cả phòng chờ.
- Biết gắn tên người và đặt hạn cho từng đầu việc trên bảng công việc.
- Biết đặt tên file và thư mục theo quy ước chung để người khác tìm ra.
Phần bảng tính cũng đáng nhắc. Bài về Excel cho dân văn phòng liệt kê những kỹ năng nên có, và phần lớn dùng được ngay khi làm việc nhóm từ xa.
Giao tiếp khi gặp màn hình thay vì gặp người
Qua video, nét mặt và giọng nói bị méo đi một phần. Điều bạn nghĩ là bình thường có thể bị hiểu thành lạnh nhạt.
Cách bù lại là nói rõ hơn một chút. Xác nhận lại điều vừa nghe. Cảm ơn khi ai đó giúp. Hỏi thẳng nếu chưa hiểu.
Lắng nghe trong cuộc họp trực tuyến cần tập trung hơn họp trực tiếp. Tắt thông báo khác, nhìn vào người đang nói, ghi lại điều cần làm sau cuộc họp rồi gửi cho mọi người.
Giữ ranh giới giờ làm
Nhà vừa là nơi nghỉ vừa là nơi làm, nên ranh giới dễ nhòe. Có người làm mãi không dứt. Có người xao nhãng suốt ngày vì việc nhà.
Hãy có một góc làm việc cố định nếu được. Đặt giờ bắt đầu và giờ kết thúc, rồi báo cho đồng nghiệp biết khung giờ bạn có mặt.
Hết giờ thì đóng máy thật sự. Làm việc bền lâu cần nghỉ đủ, và người kiệt sức thì viết kém, họp kém, quyết định cũng kém.
Tự học và tự xoay xở
Gặp trục trặc, bạn không quay sang bàn bên hỏi được ngay. Bạn cần tự thử trước, tìm hướng dẫn, đọc tài liệu nội bộ, rồi mới hỏi người khác với câu hỏi cụ thể.
Khi hỏi, hãy nói bạn đã thử gì và kết quả ra sao. Cách hỏi này tiết kiệm thời gian cho cả hai bên và cho thấy bạn nghiêm túc với việc của mình.
Cách luyện từng bước
Bạn không cần học hết một lượt. Chọn kỹ năng đang yếu nhất và luyện trong vài tuần.
- Tự đánh giá xem mình yếu ở đâu: giờ giấc, chữ viết, báo tiến độ hay công cụ.
- Chọn một thói quen nhỏ để sửa, ví dụ gửi bản tóm tắt sau mỗi cuộc họp.
- Xin đồng nghiệp hoặc quản lý nhận xét thẳng về cách bạn phối hợp.
- Điều chỉnh rồi lặp lại cho tới khi thành nếp.
Đưa kỹ năng này lên CV thế nào
Nhà tuyển dụng ít tin vào câu tự nhận như tự giác hay chủ động. Họ tin vào việc bạn đã làm.
Nếu từng làm nhóm qua mạng, hãy nêu bạn phụ trách phần nào, phối hợp với ai bằng công cụ gì, và kết quả ra sao. Chỉ ghi những điều có thật và kiểm chứng được.
Khi phỏng vấn, chuẩn bị sẵn một tình huống thật về cách bạn giữ tiến độ khi không ở gần đồng đội. Cách dựng câu trả lời có thể tham khảo bài về phỏng vấn hành vi trên site.
Điều đáng nhớ
Làm việc từ xa không đòi hỏi kỹ năng kỳ lạ. Nó đòi hỏi những kỹ năng quen thuộc được dùng nghiêm túc hơn.
Tự quản lý giờ giấc. Viết cho rõ. Báo tiến độ đều. Dùng công cụ cho thạo. Giữ ranh giới giờ nghỉ.
Bắt đầu từ thói quen nhỏ nhất ngay tuần này.