Bạn nộp đơn nghỉ việc rồi mới tự hỏi mình có được nhận thêm khoản nào không. Nhiều người bỏ lỡ trợ cấp thôi việc chỉ vì không biết nó tồn tại, hoặc tưởng cứ nghỉ là có. Cả hai cách hiểu đều sai.
Bài này đi qua ba việc. Khi nào bạn được nhận, tính bằng công thức nào và kiểm tra những gì trước khi ký biên bản chốt.
Trợ cấp thôi việc dành cho ai
Đây là khoản tiền người sử dụng lao động trả khi hợp đồng lao động chấm dứt, dựa trên thời gian bạn đã gắn bó với công ty. Bạn làm càng lâu, khoản này càng lớn.
Nhưng không phải trường hợp nghỉ nào cũng được trả. Điều kiện nằm ở hai phía là lý do chấm dứt hợp đồng và thời gian làm việc thực tế.
Điều kiện về thời gian làm việc
Bạn cần đã làm việc thường xuyên cho công ty đủ một mốc tối thiểu do Bộ luật Lao động quy định. Hãy mở điều khoản hiện hành để xem mốc này, vì luật có thể được sửa theo từng thời kỳ.
Có hai điểm hay bị hiểu sai. Thời gian thử việc không tính. Thời gian bạn đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp cũng bị trừ ra khỏi phần được tính trợ cấp.
Điều kiện về lý do chấm dứt hợp đồng
Luật liệt kê các trường hợp được nhận. Những trường hợp quen thuộc nhất gồm:
- hợp đồng hết hạn và hai bên không ký tiếp
- công việc đã hoàn thành theo hợp đồng
- hai bên thỏa thuận chấm dứt
- bạn báo trước đúng quy định và xin nghỉ hợp pháp
- công ty cho bạn nghỉ đúng luật vì lý do không phải kỷ luật
Ngược lại, bạn thường không được nhận nếu tự ý bỏ việc trái luật. Bị sa thải theo hình thức kỷ luật cũng nằm ngoài diện này.
Danh sách trên chỉ là bản rút gọn. Trường hợp của bạn nằm ở ranh giới thì hãy đọc nguyên văn điều luật hoặc hỏi bộ phận nhân sự bằng văn bản.
Cách tính trợ cấp thôi việc
Công thức gồm ba thành phần nhân với nhau.
Trợ cấp thôi việc = số năm đủ điều kiện tính trợ cấp × mức trợ cấp cho mỗi năm × tiền lương bình quân liền kề
Mỗi thành phần có một cách hiểu riêng. Sai ở đâu thì kết quả lệch ở đó.
Số năm đủ điều kiện tính trợ cấp
Lấy tổng thời gian bạn làm việc thực tế cho công ty. Trừ phần thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp. Trừ tiếp phần công ty đã chi trả trợ cấp trước đó, nếu có.
Phần lẻ thì làm tròn theo quy định của luật. Hãy đối chiếu cách làm tròn này ở điều khoản hiện hành thay vì tin vào lời đồn trong nhóm chat.
Mức trợ cấp cho mỗi năm
Luật quy định mức này tính bằng một phần của tiền lương cho mỗi năm làm việc. Con số cụ thể bạn tra trong Bộ luật Lao động đang có hiệu lực. Bài này không ghi lại để tránh bạn lấy một con số cũ ra tính.
Tiền lương bình quân liền kề
Đây là chỗ nhiều người tính lệch. Lương dùng để tính là bình quân của các tháng liền kề trước khi hợp đồng chấm dứt, theo số tháng luật quy định. Nó không phải mức lương bạn nhận tháng cuối.
Tiền lương này lấy theo mức ghi trong hợp đồng và các khoản được tính vào lương theo luật. Khoản thưởng ngẫu hứng hoặc khoản hỗ trợ không thuộc lương thường không nằm trong phép tính.
Một ví dụ giả định
Đây là tình huống minh hoạ, không phải trường hợp có thật. Giả sử bạn làm đủ một số năm nhất định, trong đó một phần thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp.
Bước một, lấy tổng số năm làm việc. Bước hai, trừ phần đã đóng bảo hiểm thất nghiệp. Bước ba, nhân kết quả với mức trợ cấp mỗi năm. Bước bốn, nhân tiếp với lương bình quân liền kề.
Bạn nên tự làm phép tính này ra giấy trước khi gặp nhân sự. Khi có con số của mình, bạn dễ phát hiện công ty tính thiếu hoặc nhầm.
Đừng nhầm với trợ cấp mất việc làm
Hai khoản này hay bị trộn. Trợ cấp mất việc làm áp dụng khi bạn mất việc vì công ty thay đổi cơ cấu, thay đổi công nghệ hoặc vì lý do kinh tế. Cách tính và điều kiện khác trợ cấp thôi việc.
Một lần chấm dứt hợp đồng chỉ rơi vào một trong hai khoản. Bạn xác định đúng lý do ghi trên quyết định chấm dứt, rồi mới biết mình thuộc khoản nào.
Việc nên làm trước khi ký giấy tờ
- Đọc lại hợp đồng lao động, xem ngày bắt đầu làm việc chính thức và mức lương ghi trong đó.
- Kiểm tra giai đoạn thử việc và giai đoạn đã đóng bảo hiểm thất nghiệp.
- Hỏi bằng văn bản hoặc email về cách công ty tính, để có giấy tờ làm căn cứ.
- Đọc kỹ quyết định chấm dứt hợp đồng, xem lý do ghi có đúng thực tế không.
- Giữ lại bản sao biên bản bàn giao và bảng thanh toán cuối cùng.
Công ty thường phải thanh toán các khoản liên quan khi chấm dứt hợp đồng trong một thời hạn do luật quy định. Quá hạn mà chưa thấy tiền, bạn nhắn lại bộ phận nhân sự, kèm bản tính của mình.
Không đồng ý với cách tính thì đừng im lặng ký. Ghi rõ ý kiến vào biên bản, hoặc liên hệ cơ quan quản lý lao động ở địa phương.