Câu hỏi về điểm yếu làm nhiều người đứng hình. Nói thật thì sợ mất điểm. Nói tránh đi thì nghe giả. Cả hai đều có đường ra, và đường ra đó khá đơn giản.
Nhà tuyển dụng đang nghe gì
Họ không cần một người hoàn hảo. Họ cần biết bạn nhìn mình có tỉnh táo không, và khi gặp chỗ yếu bạn xử lý ra sao. Một câu trả lời tốt cho thấy bạn tự nhận ra vấn đề và đã làm gì đó với nó.
Vì vậy nội dung điểm yếu chỉ là một nửa. Nửa còn lại, và là nửa được chấm kỹ hơn, là phần bạn kể về cách mình đang cải thiện.
Thử đặt mình vào ghế người hỏi. Họ phải chọn một người làm chung nhiều tháng. Người biết mình yếu ở đâu và chủ động vá thì dễ làm việc hơn người nói rằng mình không có gì để sửa.
Chọn điểm yếu nào để nói
Chọn một điểm yếu thật, nhưng không đánh vào năng lực cốt lõi của vị trí. Ứng tuyển kế toán mà nói mình hay nhầm số liệu thì tự cắt đường lui. Ứng tuyển vị trí cần làm việc nhóm mà nói mình ngại hợp tác cũng vậy.
Hãy đọc kỹ mô tả công việc trước. Gạch ra những kỹ năng bắt buộc. Điểm yếu của bạn nên nằm ngoài danh sách đó, hoặc ở mức chưa ảnh hưởng đến việc chính.
Một vài nhóm điểm yếu thường chọn được:
- Kỹ năng bạn chưa có nhiều cơ hội dùng, ví dụ thuyết trình trước đông người.
- Thói quen làm việc bạn đã nhận ra, ví dụ ôm việc vì ngại nhờ người khác.
- Công cụ bạn mới học dở, ví dụ chưa quen một phần mềm quản lý dự án.
Điểm yếu nào bạn chưa từng thử sửa thì đừng nêu. Bạn sẽ không có gì để kể ở bước sau.
Công thức trả lời gọn
Câu trả lời nên ngắn, chừng nửa phút đến một phút khi nói. Dài hơn là bạn đang giải thích quá nhiều.
- Nêu thẳng điểm yếu, một câu, không rào đón.
- Cho biết nó từng gây ra chuyện gì trong công việc hoặc học tập, nói ở mức chung.
- Kể bạn đang làm gì để cải thiện và đã thấy thay đổi gì.
Phần cuối quyết định cả câu trả lời. Hành động cụ thể đang diễn ra nặng ký hơn lời hứa sẽ sửa.
Ví dụ giả định để bạn hình dung
Đây chỉ là tình huống giả định, bạn thay bằng chuyện của mình.
Điểm yếu của em là hay ôm việc, ngại giao lại cho đồng nghiệp. Hệ quả là có lúc em làm quá tải và trễ hạn ở việc quan trọng. Giờ em ghi toàn bộ đầu việc vào một bảng, đánh dấu cái nào cần giao, và hỏi người phụ trách sớm hơn. Việc trễ hạn vì quá tải đã ít đi rõ rệt.
Câu này có điểm yếu rõ. Có hệ quả. Có việc đang làm. Không cần tô vẽ thêm.
Một tình huống giả định khác cho người mới đi làm. Bạn ngại phát biểu trong cuộc họp. Bạn chuẩn bị trước một ý để nói ở mỗi buổi và tập nêu ý đó sớm. Bạn kể đúng như vậy, không thêm thành tích nào không có thật.
Những câu nên tránh
Có vài kiểu trả lời nhà tuyển dụng nghe nhiều đến mức thuộc lòng.
- «Điểm yếu của em là quá cầu toàn.» Câu này trá hình thành lời khen, và người hỏi nhận ra ngay.
- «Em làm việc quá chăm chỉ.» Cùng bệnh với câu trên.
- «Em không có điểm yếu nào.» Nghe như thiếu tự nhận thức.
- Một điểm yếu chí mạng với vị trí, nói xong không có phần sửa.
Nói điểm yếu quá nhẹ cũng thiệt. Họ sẽ hỏi tiếp, và bạn lộ ra là chưa chuẩn bị.
Ngược lại, đừng tự hạ mình. Kể một loạt khuyết điểm liền nhau, giọng xin lỗi, sẽ làm cuộc trò chuyện nghiêng sang hướng khác. Một điểm yếu, nói gọn, là đủ.
Khi bị hỏi tiếp
Nhà tuyển dụng hay hỏi thêm kiểu «Cho tôi một tình huống cụ thể». Bạn nên chuẩn bị sẵn một việc có thật từ công việc hoặc trường lớp. Việc nhỏ cũng được, miễn đúng sự thật.
Nếu họ hỏi «Còn gì nữa không», bạn không cần bịa thêm. Trả lời rằng điểm bạn vừa nêu là điểm bạn thấy rõ nhất lúc này và đang theo dõi nó. Vậy là xong.
Hãy giữ giọng bình thường. Nói như đang kể với đồng nghiệp tương lai, không đọc thuộc lòng.
Tập trước khi vào phòng
Viết câu trả lời ra giấy một lần. Đọc to. Chỗ nào vấp thì sửa cho đúng cách bạn thường nói. Sau đó tập thêm vài lần với người quen, nhờ họ nghe và cho biết đoạn nào nghe giả.
Ghi âm lại cũng hữu ích. Nghe lại sẽ thấy bạn có nói quá dài, có rào đón nhiều, có vòng vo trước khi vào ý chính không.
Điểm yếu thật, kèm việc đang sửa, là câu trả lời an toàn nhất mà vẫn không mất tính người. Chọn một điểm yếu hôm nay, và viết ra phần bạn đang làm để cải thiện nó.